Sinds 2010 beheert Natuurpunt afdeling Mavist (Machelen-Vilvoorde-Steenokkerzeel) de Bomputten van Houtem. Dat die daar liggen, heeft alles te maken met de Vilvoordse status van garnizoen- en kazernestad met, sinds vele eeuwen, een vrijwel permanente militaire aanwezigheid.
Stille getuigen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg Vilvoorde het zwaar te verduren met een regen aan bombardementen, die al eens doel misten. Ook de spoorlijn Brussel-Mechelen was een doel. Het huidige natuurgebied ligt er vlak naast, en de aanwezige bomputten zijn inmiddels uitgegroeid tot echte natuurparels die je vrij kan bezoeken. De ingang bevindt zich vlak naast het spoor, ter hoogte van de Kluitingstraat. Er is een wandelpad uitgestippeld vanwaar je alle troeven van het gebied te zien krijgt. Hou er rekening mee dat de hond absoluut aan de (korte) leiband moet.
Soldaten in het gelid
Misschien eerder dan de bomputten trekken de talloze knotwilgen de aandacht. Ze staan als - welja - soldaten in het gelid. Natuurpunt zorgt voor een correcte knotting door elk jaar een aantal kruinen weg te zagen. Dat gebeurt met hulp van de studenten van landbouwschool Horteco en vele vrijwilligers. Daardoor worden de bomen gevrijwaard van openscheuren en blijven ze vele tientallen jaren hun belangrijke ecologische en landschappelijke waarde invullen.
De bomkraters zelf zijn als het ware aparte biotoopjes, met onder meer de kleine-, de alpenwater- en de kamsalamander. Die krijg je in deze tijd van het jaar echter niet meer te zien, want zij zitten al knus verscholen in hun winterbedje. In deze poelen krioelt het van het leven, zowel dieren als planten zijn in grote aantallen aanwezig. Maar nogmaals, in deze tijd van het jaar is alles in rust om de winter door te komen. Vanaf maart volgend jaar komt het zichtbare leven weer op gang. Eigenlijk zou je dit gebied maandelijks moeten bezoeken om te zien hoe het telkens weer meedeint met de seizoenen.
De volledige zone is een dertigtal hectare groot. Misschien toch nog even meegeven dat de ronde poelen de echte bomputten zijn, de langwerpige waterpartijen zijn uitgediepte, oude afwateringsgrachten. Door de grazige vegetatie kan het redelijk nat wandelen zijn, maar verder is het uitstekend vertoeven op het lusvormige pad met een lengte van enkele kilometers.
Aan de overkant van de spoorweg en de Brusselsesteenweg bevindt zich het natuurgebied Dorent-Nelebroek van ongeveer vijfenzeventig hectare. Ook dat is een verkenning waard. De ronde poelen die je daar ziet, zijn een tiental jaar geleden gegraven op initiatief van beheerder Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Een interessante extraatje zijn de twee historische, afgesloten Zennemeanders die nog steeds de gemeentegrens vormen tussen Vilvoorde en Zemst.
