In het voorste deel van de kerk huist de bibliotheek, in het achterste deel is er een open, multifunctionele ruimte ingericht. Ook de kerktoren is voor het publiek toegankelijk en het Kerkplein krijgt een grondige facelift.
‘Aan de voorbereiding en de uitvoering van de herbestemming ging een lang proces vooraf. De werken worden in het voorjaar van 2026 afgerond’, vertelt Ludo Persoons (cd&v), eerste schepen van fusiegemeente Pajottegem, bevoegd voor het patrimonium. Hij was er vanaf het prille begin bij. Voor de fusie met Gooik en Herne was hij burgemeester van Galmaarden. Samen met de schepen van cultuur Sandra Dero (cd&v) en bibliothecaris Elke Mertens maakt hij zich op voor de officiële opening, die in het Pinksterweekend is gepland.
Tijdens onze rondleiding geven de schepenen en de bibliothecaris alvast tekst en uitleg. ‘De afgebrande Sint-Pieterskerk was een beschermd monument en moest bijgevolg in de oorspronkelijke staat worden herop gebouwd, zoals onder meer blijkt uit het behoud van de kerkgewelven en de zuilenstructuur. Na de aanleg van de vloerverwarming is ook de oude vloer teruggelegd, net als de vroegere grafstenen. Op sommige plekken zijn bewust sporen van de brand zichtbaar gelaten.’
Nieuwe bestemming
Via de hoofdingang van de kerk kom je in een grote hal terecht. ‘Op het gelijkvloers is er de ontvangstbalie waar bibliotheekgebruikers hun boeken kunnen inleveren en ontlenen. Hier bevindt zich ook de leeszaal waar je rustig een krant of tijdschrift kunt lezen. Nieuw in ons aanbod is de spelotheek waar kinderen een gezelschapsspel kunnen spelen of ontlenen. Met de leeszaal, de spelotheek en het maandelijkse, vaste voorleesmoment voor kleuters stimuleren we het contact tussen kinderen onderling, en tussen kinderen en volwassenen. De nieuwe bibliotheek wil inzetten op de creatie van een warme, laagdrempelige plek van ontmoeting en verbinding. Daarom richten we een gezellige koffiehoek in. Niet onbelangrijk in een plattelandsgemeente waar dergelijke ontmoetingsplaatsen schaars zijn.’
Panorama
Vanuit de inkomhal leidt een monumentale trap naar de eerste verdieping. ‘Rondom de trapconstructie zijn grote boekenkasten gebouwd. Zodra je op de eerste verdieping van de bibliotheek bent, vind je aan de ene kant de afdeling voor kinderen en jongeren en aan andere kant - in spiegelbeeld - de collectie voor volwassenen. Op deze verdieping is er ook in een rustig hoekje waar je kunt lezen of studeren en je computer aansluiten. Door de glazen afscheidingswand krijg je een uniek uitzicht op de imposante, multifunctionele ruimte. De hoge, goed geïsoleerde kerkramen bieden een fraai uitzicht op het Kerkplein en op de nieuw aangelegde tuin.’
‘Voor een panoramisch beeld op de wijde omgeving van Galmaarden heb je voortaan toegang tot de hoge toren van de Sint-Pieterskerk, die bereikbaar is via de trap of de lift in de grote inkomhal op het gelijkvloers. In de kleine tentoonstellingszaal vind je informatie en toeristische info over het Pajottenland. De toren, de tentoonstellingszaal en het sanitair zijn ook buiten de openingstijden van de bibliotheek toegankelijk.’
Baljuwhuis
‘Bij de renovatie van het kerkgebouw is bijzondere zorg besteed aan de akoestiek, want de nieuwe, multifunctionele ruimte zal vooral worden benut door de lokale verenigingen en de gemeentelijke diensten voor het organiseren van allerlei activiteiten en culturele evenementen. In combinatie met het Baljuwhuis en de aanpalende tuin opent dit nieuwe perspectieven bij de organisatie van feesten en manifestaties. Vanaf de hoofdingang van de kerk creëren we daarom een nieuwe doorgang naar het binnenplein van het Baljuwhuis. Bij de organisatie van ons jaarlijks zomerfeest bijvoorbeeld is dit een extra troef voor binnen- en buitenactiviteiten. Bovendien ondergaat het Kerkplein een metamorfose met een nieuwe onverharde en een groene zone.’
Wat mag dat kosten?
De totale kostprijs voor de renovatie en herbestemming van de Sint-Pieterskerk, de creatie van een doorgang naar het Baljuwhuis en de renovatie van de westelijke vleugel, de herinrichting van het Kerkplein en de omgeving van de kerk wordt geraamd op 9,4 miljoen euro. ‘Daarvan kan de gemeente een deel van de brandverzekering recupereren en kan ze rekenen op subsidies van de Vlaamse overheid en Europese projectmiddelen.’ De integratie van de bibliotheek in de gerenoveerde Sint-Pieterskerk in Galmaarden is in de ogen van de schepenen en de bibliothecaris bijzonder goed geslaagd. Het kan andere gemeentebesturen zeker inspireren.
