Acht jaar geleden verliet Irina Naji Palestina, samen met haar echtgenoot. ‘Ik heb er 24 jaar gewoond. De oorlogen die we meemaakten, lieten diepe sporen na. Toch was dat niet de belangrijkste reden om naar België te komen. Twee van onze vier kinderen, die in Duitsland hebben gestudeerd, hadden zich hier gevestigd. Mijn man en ik wilden dichtbij hen zijn’, vertelt Naji, die voor de gelegenheid een traditionele Palestijne outfit met kleurrijke accenten draagt.
Vredesduif
Naji werd in Rusland geboren. Daar leerde zij aan de academie van Sint- Petersburg haar Palestijnse echtgenoot kennen. Ze studeerden er allebei binnenhuisarchitectuur, werden verliefd en verhuisden in 1994 naar Palestina. Of het haar zwaar viel om vierentwintig jaren later opnieuw de koffers te pakken en naar een ander land te verhuizen? ‘De overgang naar het Belgische leven verliep vrij moeiteloos. Onderschat niet hoe zwaar het leven in Gaza is. We kampten voortdurend met elektriciteitsproblemen, maakten mee dat ons huis werd vernield. Als je dan aankomt in een land zoals België, waar vrede en rust heersen, pas je je makkelijk aan. Pas wanneer je oorlog hebt gekend, besef je hoe kostbaar vrede is.’ Toeval of niet: in het Russisch betekent Irina vrede, harmonie en rust.
Kunst als antidotum
Schilderen is haar uitlaatklep. ‘Schilderen is veel meer dan een hobby, het is mijn werk, mijn leven.’ In de woonkamer hangen meerdere recente schilderijen. Op een van de werken staan zeven Palestijnse vrouwen afgebeeld, gehuld in kleurrijke traditionele gewaden. Op hun hoofd dragen ze olijven, druiven, bloemen, sinaasappels en graan. ‘Die attributen symboliseren de vruchtbaarheid van hun land. Ik gebruik felle, levendige kleuren omdat ik wil tonen dat Palestina, ondanks jarenlange bombardementen, nog steeds leeft. Levenlustige Palestijnse vrouwen op doek zetten, is mijn manier van verzet.’
In een boek met haar schilderijen springt het werk met dansende Palestijnse kinderen in het oog. De aandacht gaat meteen naar een dansend jongetje met een geamputeerde arm. ‘Zijn dans is een ode aan het leven en toont dat levenslust sterker is dan vernietiging en verlies.’
Blijven dromen
De woorden van Naji maken des te meer indruk als je weet dat haar echtgenoot de voorbije jaren twee broers en een zus verloor tijdens Israëlische bombardementen. ‘Het zijn moeilijke tijden. Je voelt je zo machteloos ten aanzien van al dat brute geweld. Veel mensen in het Westen weten niet wat oorlog is; mijn man en ik hebben het meegemaakt. Wij weten hoe verwoestend en mensonterend het is. Hoewel ik steeds meer een afkeer van politiek krijg, blijf ik hopen dat regeringen oplossingen zullen vinden. Is dat een droom? Misschien. Maar we moeten blijven dromen. Als we niet dromen, leven we niet. En laten we in afwachting van betere tijden elkaar helpen. In de kleine en grote dingen.’
Naji geeft alvast het voorbeeld. Met haar schilderijen steekt ze zowel de Palestijnen als zichzelf een hart onder de riem. Daarnaast ondersteunt ze haar kinderen en de bewoners van een woonzorgcentrum in Halle door hen enkele keren per maand de basisprincipes van yoga aan te leren.
Mooiste plek in Palestina
De kustlijn van Gaza.
Favoriet gerecht
Maqluba (mix van rijst, groenten en vlees).
Mooiste herinnering aan Palestina
De gastvrijheid van de mensen.
