Bio is in opmars
De perspectieven voor Den Diepen Boomgaard en de biolandbouw zijn hoopgevend. Dat bleek tijdens de officiële opening van de bio-week midden juni. Volgens het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) stegen de bestedingen aan bio-producten in België het afgelopen jaar met 4% tot 1,36 miljard euro. Inmiddels koopt 45% van de Belgen minstens een keer per maand bio-producten en herkent het EU-bio-label.
De Vlaamse minister van Landbouw noemt bio niet langer een niche, maar een volwaardig onderdeel van de landbouwsector, die economisch belangrijk is en tegelijk zorg draagt voor bodem, water, biodiversiteit en klimaat. Bovendien willen consumenten weten waar hun voeding vandaan komt en hoe die wordt geproduceerd. Ze kopen of oogsten bij de producent. Dat verklaart het groeiende succes van de korte keten, rechtstreeks van boer aan de consument.
In Den Diepen Boomgaard gaat 95% van wat er op veld wordt geteeld rechtstreeks naar de eindconsument via zelf-pluk, de groente-abonnementen, de verkoop in de hoevewinkel of het wordt verwerkt in de kant en klare bereidingen en catering voor de vergaderzalen. Slechts 5% van de groenten wordt verkocht aan een andere retail-partner uit de sociale economie.
Op ruim tien jaar tijd maakte de bioboerderij aan de Rijkenhoekstraat in Grimbergen een enorme evolutie door: van 15 medewerkers en 4 begeleiders naar een solide sociale economie-onderneming met 65 medewerkers in loondienst, en daarnaast nog medewerkers in andere statuten, zodat er in totaal 90 mensen op de werkvloer staan.
Met glans geslaagd
Voor directeur Sara Heyvaert betekende de officiële opening tijdens de bioweek midden juni door Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (cd&v) een erkenning van het gepresteerde werk op de bioboerderij. ‘Voor ons was het vooral een dag van trots op het team dat dit elke dag mogelijk maakt. Mensen die ver van de reguliere arbeidsmarkt staan, doen hier in allerlei statuten werkervaring op. Het komt erop aan de talenten van elke medewerker te stimuleren en op de beste manier in te zetten. Dit is voor iedereen anders, zowel wat het tempo als de kwaliteit van het geleverde werk betreft. Sommige medewerkers krijgen bepaalde taken niet toegewezen als ze te complex zijn voor hen. Een dergelijke manier van werken vereist maatwerk en dat behoort tot onze sociale missie, maar als sociale economieonderneming moeten we ook rendement halen. De grote investeringen van de afgelopen jaren in de renovatie en de nieuwbouw moeten we terug verdienen.’
Heyvaert gaat er prat op dat de DDB opnieuw het kwaliteitslabel van maatwerkbedrijf behaalde. ‘We voldoen voor de komende drie jaar aan de strenge kwaliteitseisen van de subsidiërende Vlaamse overheid. Even voordien zijn we bij de toekenning van het bio-label opnieuw met glans geslaagd. Onze aanpak wordt blijkbaar ook door de hogere overheid op prijs gesteld.’
Zelfoogst
‘We behoren tot de 25% kleinste maatwerkbedrijven in Vlaanderen, maar we willen groots zijn in onze kleinschaligheid’, zegt Heyvaert met een brede glimlach. Ze wijst op een belangrijke evolutie in de werking van Den Diepen Boomgaard. ‘In de beginjaren legden we de nadruk op de verkoop van groentepakketten aan de abonnees en de verkoop van fruit en groenten op de veiling. Door de toenemende concurrentie was dit model voor ons niet langer houdbaar. Nu is er nog een beperkte afzet van groentepakketten en in 2016 hebben we het roer resoluut omgegooid en zijn we met de zelfoogst-tuin gestart.’
‘Aanvankelijk telden we vijftig gezinnen; nu zitten we veruit op ons maximum van 150 gezinnen, die het hele jaar door seizoengroenten komen plukken. De zelfplukkers kunnen hier zeven dagen op zeven groenten en fruit plukken voor vers gebruik, dus niet om in te vriezen. De abonnees op de zelfoogst garanderen 80% van ons inkomen op het veld. Een deel van de resterende groenten en fruit is te koop in onze hoevewinkel. Dankzij onze moderne keuken wordt een ander deel verwerkt in verse kant en klare maaltijden of in artisanaal bereide soepen, ketchup of chutney. We gooien niets weg. Als er in de zomermaanden bij voorbeeld te veel courgetten op het veld staan, vriezen we die in en verwerken ze tot soep of confituur.’
Aanvankelijk telden we vijftig gezinnen; nu zitten we veruit op ons maximum van 150 gezinnen, die het hele jaar door seizoengroenten komen plukken. De abonnees op de zelfoogst garanderen 80% van ons inkomen op het veld.
Directeur Sara Heyvaert
Vergaderen en feesten in het groen
‘We voorzien eveneens in de catering voor groepen die van onze vergaderzalen gebruik maken. In de glazen serre in de boomgaard kunnen 20 tot 25 mensen vergaderen en als we de stretchtent opzetten, kunnen er in totaal 40 mensen in een rustig, groen kader bijeenkomen. Daarnaast beschikken we in de nieuwbouw over twee grote vergader- en feestzalen, de ene biedt ruimte voor vijftig en de andere voor zeventig mensen. Een toenemend aantal verenigingen en bedrijven huren de zalen voor seminaries of een teambuilding. Voor groepen en privé personen organiseren we ook familiefeesten en koffietafels.’
‘De diversifiëring van ons aanbod maakt dat we onder de werkzoekenden telkens andere profielen kunnen aantrekken’, verduidelijkt Heyvaert. ‘Naast het veldwerk ontstaan er tal van nieuwe taken, zoals de catering, het afruimen of klaarzetten van de vergaderzalen, het bedienen van de klanten. In dit opzet past ook het gloednieuwe winkelcafé De Smaakschuur - op de plaats van de vroegere vervallen schuur.
Tijdens de openingsuren van de winkel kunnen bezoekers er terecht voor een warm of koud drankje, al dan niet met een versgebakken versnapering of een eenvoudige lunch, zoals een tajine, lasagne of quiche. Er is ook de lunch van de week, op basis van de seizoengroenten uit de eigen tuin. Dergelijke initiatieven moeten het rendement van de geteelde groenten en fruit op het eigen veld opkrikken. We leveren bijvoorbeeld al fruitmanden en soepen op het werk. We zijn actief op zoek naar vaste partners, zoals zorginstellingen, om onze producten af te nemen.’
Sterkhouder
Het snelst groeiende project en tevens de sterkhouder van Den Diepen Boomgaard is de groendienst. De dienst staat in voor een ecologisch groenonderhoud bij mensen thuis, in openbare ruimtes en op bedrijfsterreinen. ‘Zowel voor particulieren als bedrijven werken we met een groenonderhoudsabonnement van een jaar, afgestemd op de verwachtingen van de klant. We zijn een belangrijke partner van het lokaal bestuur voor het professioneel beheer van het openbaar groen. Momenteel telt de groendienst 27 medewerkers en 4 begeleiders. We zien dat mensen die in ons maatwerkbedrijf werkervaring opdoen niet zozeer naar de reguliere arbeidsmarkt doorstromen, maar wel intern van een stage naar betaalde arbeid binnen Den Diepen Boomgaard doorgroeien. De groendienst is daarvan een sprekend voorbeeld.’
