Het beste vertrekpunt lijkt ons de Fonteinstraat, maar het staat je vrij om elders op het parkoers in te haken. Vanaf de iets verderop gelegen begraafplaats, de Hangeikweg of het Hof ten Hout zijn er ook voldoende mogelijkheden. De beste tip lijkt ons om de door de plaatselijke afdeling van Natuurpunt uitgestippelde blauwe, rode, gele en groene wandelingen te volgen. Dan blijf je nog onder de 10 km, maar heb je wel ongeveer alles gezien wat er aan de beek van kortbij te zien valt.
Op een zakdoek
Maak echter gerust van de gelegenheid ook gebruik om het Waterloos Veld uitgebreid aan te doen, en eenmaal in de buurt kan je het wellicht niet nalaten om de taalgrens over te steken via de Sint-Gertrudishoeve of de Golf van Zeven Bronnen, om uiteindelijk uit te komen in de vallei van de Rilroheidebeek en het natuurgebied De Duling, op Beersels grondgebied. Zo blijf je nog steeds onder de 15 km.
Hoe dan ook: deze regio is gezegend met bijzondere natuur die ze te danken heeft aan het uitgesproken valleienstelsel met zijn afwisselende biotopen.
Ondanks het korte traject is de Kwadebeek een pareltje, want ze herbergt soorten die je daar niet zou verwachten. Denk aan de vinpootsalamander, de hazelworm en de vroedmeesterpad. Of wat te denken van het vliegend hert, de witte rapunzel en de goudvink? Het zijn planten en dieren die je niet direct zal tegenkomen tijdens een winterse wandeling, maar wat belet je om in de lente of de zomer nog eens terug te keren? Elk seizoen biedt zijn fijnproevers, en landschappelijk kom je hier altijd aan je trekken!
Vervuiling werd gekeerd
En zeggen dat de Kwadebeek lang te kampen had met vervuiling en wateroverlast. Die twee problemen zijn nog steeds niet helemaal opgelost, maar zoals het gebied er vandaag bijligt, is het in veel betere conditie dan pakweg tien jaar geleden. Het stort is - jammer genoeg slechts gedeeltelijk - afgegraven en de vallei kreeg meer ruimte om haar ecologische troeven uit te spelen.
Met een gericht beheer door de plaatselijke vrijwilligers van Natuurpunt is het tot een topgebied uitgegroeid dat uit veel schakeringen met een hoge natuurwaarde bestaat. Behalve de beek en het begeleidend bos heb je onder meer nog een boomgaard, afgewisseld met enkele waardevolle graslanden en poelen. Reken het kerkhof en het Waterloos Veld gerust tot natuurtroeven die hun potentieel waarmaken. Het blijft verbazen hoe zo’n klein gebied zo’n hoge natuurkwaliteit haalt. Hier zie je goed dat de mens in staat is de indertijd verkwanselde ecologische troeven te herstellen. Dat dat niet vanzelf gaat, mag blijken als je met de plaatselijke vrijwilligers spreekt. Maar uit de behaalde resultaten putten ze moed en doorzetting om er verder op in te zetten.
Een buitenbeentje
Intussen is deze natuur in steeds betere doen en ziet de toekomst er goed uit. De oude kwelzones laten hun zuiver grondwater weer vrijelijk naar de beek stromen. De ervan afhangende veelsoortige leefgemeenschap leeft op, waardoor de biodiversiteit stijgt. Deze groeipool gaat daarmee in tegen de wereldwijde trend van gestage achteruitgang. Je kan dus stellen dat het om een waardevolle stapsteen gaat waar veel soorten voet aan de grond krijgen en zich permanent of tijdelijk vestigen. Het is eens wat anders dan de vele negatieve trends waarmee we vandaag worden geconfronteerd.
Met goede stapschoenen kom je hier een heel eind, voor buggy's en rolstoelen lukt het niet over alle voorziene wandelwegen. Alleen al het reliëf is bijzonder, je zit niet voor niets in een heuvelend landschap. Met zijn voor- en nadelen voor mobiele en minder mobiele geïnteresseerden.
Aantal sterren ★★★★☆
Belangrijkste troeven
- kleine maar gevarieerde vallei, mooie omgeving
- veel bijzondere soorten
- rustige oase in verstedelijkt gebied
- het typerende reliëf, de nabijheid van mooie landschappen en andere natuur zoals de Rilroheidebeekvallei
- de nabijheid van openbaar vervoer
Enige minpuntjes
- de Kwadebeekvallei is nog altijd niet volledig hersteld, het beekwater is nog niet helemaal proper
- het ecologisch beheer vraagt het hele jaar door veel inspanningen van de plaatselijke vrijwilligers
- op de flanken van de vallei zie je veel voorbeelden van onze rommelige ruimtelijke ordening
