Het landinrichtingsproject Noskoem is een relatief klein project. Het voorziet in maatregelen over een oppervlakte van zowat 100 ha die grotendeels gesitueerd zijn in het openruimtegebied tussen Zaventem-centrum en Nossegem, ten zuiden van de luchthaven en ten noorden van de Leuvensesteenweg.
Kleine beek
Tijdens de opmaak van de plannen lag in dat gebied nog het betonnen bufferbekken bij de Kleine Beek dat grensde aan de spoorweg. Men wou dat ontharden en natuurlijk inrichten. Samen met de gemeente Zaventem zijn daar inmiddels enkele maatregelen voor genomen. De gemeente Zaventem nam al ongeveer een hectare verharding weg uit het bestaande wachtbekken en richtte de zone op een natuurlijke manier in.
Voor de realisatie werd een beroep gedaan op het landinrichtingsproject Noskoem en het hefboomproject rond natte natuur Nat Noskoem. Niet alleen de wateroverlast werd aangepakt, ook de biodiversiteit en de ecologie. De provincie Vlaams-Brabant, waterloopbeheerder van de Kleine Beek, liet de beek weer meanderen, voorzag ze van een winterbedding en liet ze door het nieuwe bufferbekken lopen. Zo kreeg de Kleine beek ruimte om te meanderen en krijgt het water bij hevige regenval de vrije loop in het natuurlijke bekken. Dat vrijwaart de lagergelegen bewoonde gebieden grotendeels van wateroverlast.
Een tweede, kleiner bufferbekken van Infrabel dat iets verderop ligt, kreeg een natuurlijke inrichting als grasland en voor de wandelaars legde de gemeente er een vlonderpad aan. Ook de verharde paden, die vroeger door het gebied liepen, zijn uitgebroken en hebben plaats gemaakt voor vlonderpaden. Het bufferbekken langs de Kleine Beek werkt nu beter en voorkomt een groot deel van de wateroverlast in lagergelegen gebieden.
Bovendien liggen er nu mooie wandelverbindingen en vlonderpaden langs een veel natuurlijker terrein en een speelzone. Maar de buffercapaciteit in deze zone moet nog groter worden en daarom zal het landinrichtingsproject de komende jaren het volledige gebied van vijf hectare onder handen nemen en zorgen voor nog meer buffercapaciteit, erosiemaatregelen en recreatieve voorzieningen.
Kersenberg
Ook het Regionaal Landschap Brabantse Kouters liet zich niet onbetuigd. De groene oase die de Kersenberg is, werd een park- en speelbos van 1,3 hectare. De natuurlijke speelzones liggen er tussen bloemenweides, hagen en nieuw aangeplante bomen en struiken. En dan is er nog Aquafin en Farys. Zij legden onlangs de nodige infrastructuur aan om afvalwater en neerslag te scheiden, zodat de Kleine Beek ook zuiverder water krijgt.
Bart Dewandeleer (cd&v), schepen van natuuraanleg in Zaventem: ‘Het moment is aangebroken voor de finishing touch en dat zal het landinrichtingsplan Noskoem zijn. De voorwaarden om het terrein nu in een definitieve, leefbare plooi te leggen, zijn vervuld. De kans op water- en modderoverlast is kleiner, de waterkwaliteit beter. Tijd dus om de open ruimte te versterken en herin te richten, en werk te maken van een open ruimte die klaar is voor een klimaatbestendige toekomst.’
De plannen voor het ontwerp-landinrichtingsplan Noskoem zijn in mei 2026 goedgekeurd. Het openbaar onderzoek loopt van 8 juni tot 7 juli 2026. Het landinrichtingsplan mikt op een verdere verbetering van de ruimte voor wateropvang in het gebied en wil ook de natuurgebieden beter met elkaar verbinden. Fietsen en wandelen moet nog beter kunnen en ook aan de toekomst van een duurzame landbouw wordt gewerkt. De ingrepen vinden vooral plaats in Imbroek, bij de begraafplaats van Nossegem en het bestaande wachtbekken in de vallei van de Kleine Beek.
Bombazijnenbos-Imbroekbos
In de zone van Imbroek, die het nauwst aansluit bij de dorpskern van Zaventem, wordt het Bombazijnenbos uitgebreid, zodat er een verbinding ontstaat met valleinatuur en het Imbroekbos. Zoals in Nossegem krijgt de Kleine Beek ook hier een zomer- en winterbed en komt er een wandelpad in de vallei. Er komen ook twee buurtparkjes: eentje met een hoogstamboomgaard en eentje met een hondenlosloopweide.
De kapel op de hoek van de Werkmanstraat krijgt een make-over. Bij de Werkmanstraat komt er speelnatuur en er volgen maatregelen om de erosie tegen te gaan. In de buurt liep vroeger een voetweg, maar die raakte in onbruik. Op het tracé van die voetweg wordt nu een nieuw pad aangelegd, zodat de voetweg weer in gebruik kan worden genomen. Op de Kleine Beek wordt een vismigratieknelpunt aangepakt.
Dewandeleer: ‘Wat verderop, bij Zeventommen, komt er een panoramapunt en een picknickplek. In Zeventommen is er nog ruimte voor landbouw, net als in vier andere zones in Noskoem. In de buurt zal het Regionaal Landschap Brabantse Kouters ook een aantal betonnen grachten wegnemen om meer waterinfiltratie mogelijk te maken.’
In het gebied Nossegem-Noord, vlak onder de luchthaven, komen er lijnvormige groenverbindingen, zoals heggen en houtkanten. Langs het fietspad moet een erosiebuffer voorkomen dat het pad onder water of modder komt te staan.
Natuurlijke begraafplaats
Tussen de natuurlijke bufferbekkens bij de Kleine Beek voorziet het project nog in een bijkomend natuurlijk bekken dat nog eens 5.000 m³ water extra moet kunnen opvangen. De zone krijgt ook een speelheuvel en een nieuw wandelpad. De bossen worden hier in verschillende fasen omgevormd met meer streekeigen bomen en het bosgebied wordt uitgebreid, zodat de bossen beter op elkaar aansluiten.
In de bossen komt ook een natuurbegraafplaats. Het bestaande kerkhof van Nossegem en de omliggende percelen krijgen een groenere invulling die mooi aansluit bij de nieuwe natuurbegraafplaats in het bos. In de open ruimte tussen Kortenberg en Nossegem wordt een historische voetweg in ere hersteld en langs de Walenweg en de Leuvensesteenweg komen er landschapsaccenten. In de dorpskern van Nossegem wordt de zone van het dorpsplein rondom het standbeeld vergroend. Men brengt er ook een bron opnieuw aan de oppervlakte.
Voor de landbouwers komt er in het gebied een herverkaveling. Wanneer landbouwers gronden zouden moeten afstaan voor andere doeleinden is het de bedoeling om hen evenwaardige gronden ter beschikking te stellen. De gronden die de landbouwers gebruiken of waarvan ze eigenaar zijn, worden dan in overleg met de landbouwers geruild voor gronden die op een betere plaats liggen en waar ze de zekerheid hebben dat ze er kunnen blijven boeren.
Dewandeleer: ‘Het landinrichtingsplan Noskoem bouwt voort op de mooie resultaten van de voorbije jaren in Sterrebeek en Woluwe. Het is onze visie voor de komende tien jaar. Ik noem het een plan van buren en boeren. Als we grote stappen willen zetten naar nog meer groene en blauwe belevingsnatuur, dan moeten we dat samen doen met alle positieve krachten in Zaventem en in Vlaanderen.’
Het landinrichtingsproject zal in totaal 3,4 miljoen euro kosten. Zowat 1,5 miljoen euro komt van subsidies landinrichting van de Vlaamse Landmaatschappij. De gemeente Zaventem legt 1,3 miljoen euro bij, de provincie Vlaams-Brabant 255.000 euro en er wordt gerekend op een goede 300.000 euro subsidies van externe partners zoals de EU.
