We zijn op bezoek bij Jempi en Yolande in Sterrebeek. In dit huis ontvangen ze geregeld vrienden en familie, maar ook vakantiegangers van elders. Ze hebben al meer dan veertig jaar de gewoonte om tijdens hun vakanties aan huisruil te doen. Zo verbleven ze vorig jaar nog in het huis van mensen in Toronto, Canada.
Eind mei vertrekken ze voor een huisruil naar Nederland. Sinds hun eerste ruil in 1985 hebben ze er zo al bijna vijftig opzitten, minstens één ruil per jaar, soms meerdere. Zo wordt er ook vaak geruild voor een verlengd weekend, in eigen land of naar bestemmingen in onze buurlanden. Een ideale manier om de alternatieve reisformule uit te testen.
Huisruil is een formule waarbij je in het huis van iemand anders op vakantie gaat, terwijl de eigenaars van dat huis jouw huis als uitvalsbasis voor hun vakantie gebruiken. Eenvoudiger kan het niet. Dat gebeurt zonder verdere transacties.
Behalve het lidgeld om tot het netwerk van de organisatie te behoren, in dit geval Intervac Home Exchange, komt er geen geld bij kijken. Je zoekt op de website van Intervac naar een ruil, contacteert de aanbieders met een ruilvoorstel of gaat in op een voorstel dat je zelf hebt ontvangen, en maakt dan gewoon een contractje waarin je afspreekt in welke periode je met elkaar wil ruilen.
Pioniers
Er zijn een aantal organisaties die huisruil faciliteren, maar non-profit organisatie Intervac, met zetel in Zweden, is een pionier. Het begon ooit met leerkrachten uit Zwitserland en Nederland die in 1953 een ruil opzetten, en er een systeem van maakten om ook andere leerkrachten erbij te betrekken. Het systeem breidde zich snel uit, onder meer naar Zweden, waar Intervac werd opgericht door de ouders van de mensen die vandaag nog altijd de verantwoordelijken zijn van Intervac in Zweden.
In België is Intervac actief sinds de jaren zeventig. Jempi De Cooman: ‘De eerste keer dat wij ons huis ruilden, was dat via de Deense toeristische dienst, we kenden Intervac nog niet. Maar de mensen waarmee we toen ruilden waren er lid van, en daarmee hebben we dan onze tweede ruil gedaan. Als organisatie had Intervac in België met Paul Sion eerst enkel een vertegenwoordiger langs Franstalige kant. We contacteerden hem om te helpen de organisatie langs Nederlandstalige kant uit te bouwen. Zo zijn we verantwoordelijken voor België geworden. Eerst met hem samen, daarna met ons tweeën als nationale verantwoordelijken.’
Jempi haalt een oude catalogus van Intervac tevoorschijn. Vandaag staan alle gegevens van de leden en kandidaat-ruilers natuurlijk netjes en tot in de details beschreven online. Met heel veel foto’s.
Maar tot het begin van de jaren 2000 stonden de advertenties met de gegevens van de huizen nog in papieren boeken. Met telkens één foto. Yolande: ‘Die boeken werden drie keer per jaar gedrukt in Duitsland. Wij gingen ze daar ophalen om ze in Brussel meteen op de post te doen naar onze leden. Die zaten in spanning te wachten om contacten te kunnen leggen voor hun vakantie.’
Goedkoop comfort
Sinds hun eerste huisruil bij Intervac - in het huis-met-sauna van de toenmalige voorzitter van het Finse parlement - zitten Yolande en Jempi al aan 47 huisruilvakanties. Van IJsland tot Portugal, van Amerika en Canada tot Australië. Daarmee zijn ze niet eens de meest bedrijvige huisruilers, want een aantal Belgen zitten al ver over de honderd vakanties, en ruilen nu ze met pensioen zijn soms vier à vijf keer per jaar.
Huisruil heeft dan veel voordelen. Zo is het om te beginnen een goedkope manier van reizen. Jempi: ‘Dat argument wordt nu weer belangrijk door de hoge brandstofprijzen. Als je kan besparen op je verblijfskosten, dan kan je toch wat meer uitgeven aan andere zaken.’
Omdat je in een huis belandt in de plaats van op een camping of in een hotel is het een van de meest authentieke manieren om te reizen en heb je ter plaatse altijd meer comfort.
Yolande: ‘Het is niet te vergelijken met een hotel. Als je samen met kinderen of kleinkinderen gaat, hebben die meestal een eigen kamer, speelgoed, een tuin om in te spelen. Als huisruiler vertrouw je op elkaar en doe je dikwijls een extraatje voor je gasten. Sowieso zorg je ervoor dat je lakens, handdoeken en alles wat je in een hotel vindt ter beschikking stelt. Het is logisch dat je essentiële zaken zoals koffie, suiker of olijfolie van elkaar gebruikt.’
Je kan ook afspreken om voor elkaar de ingrediënten voor een eerste maaltijd te voorzien, of zelfs om de auto te ruilen. Jempi: ‘Wij vragen altijd wat onze gasten hier graag zouden doen en zorgen er dan voor dat er daarover wat extra documentatie klaarligt naast de informatie over ons huis en de omgeving.’
Yolande: ‘Wij proberen onze gasten hier ook even persoonlijk te zien, vaak samen te eten voor we zelf vertrekken. Dat zijn leuke ontmoetingen. Zo ontstaan soms jarenlange vriendschappen.’
Andere beleving
Wie van huis ruilt, kan op de site van Intervac op zoek gaan naar bestemmingen of ingaan op de uitnodigingen die je krijgt. ‘Wij gaan graag in op wat er zich aandient, maar voor Australië vorig jaar hebben we zelf het initiatief genomen omdat we daar op drie verschillende plaatsen hebben geruild.’
Het ruilaanbod vind je wel vooral in de westerse landen. Adressen in Marokko, Japan of Thailand zijn heel dikwijls die van expats die graag ruilen met hun thuisland. Het is trouwens een misverstand om te denken dat je huis of de ligging ervan niet goed genoeg zou zijn om te ruilen.
‘Iedereen die naar hier komt, is nadien enthousiast. Je zit in de natuur, maar met de bus ben je zo in Leuven en Brussel, met de trein of de auto in Antwerpen of Brugge. Je hebt zelfs huisruilers die van hieruit even Parijs, Amsterdam of Londen bezoeken. We hebben nog nooit iemand horen zeggen dat er in België niets te beleven valt.’ Voor huisruil geldt nog vaak: onbekend is onbemind. Mond-aan-mond-reclame doet wonderen.
Yolande: ‘Als je de positieve verhalen van anderen hoort, ben je sneller geneigd het zelf ook eens te proberen. Wij gingen een keer naar de Lofoten in Noorwegen om te ruilen met een koppel waarvan de vrouw als kind met haar vader in België had gewoond. De ruil dreigde niet door te gaan omdat ze twee keer brand hadden gehad in hun huis en de huisbaas van het huurhuis waartoe ze hun toevlucht hadden gezocht huisruil niet zag zitten. Tot de Noorse radio toevallig een programma over huisruil uitzond, en die huisbaas zo enthousiast werd dat hij vond dat zijn huurders zeker moesten gaan.’
Als huisruiler kom je in een gemeenschap terecht en ‘ruil’ je vaak ook elkaars buren en vrienden.
Yolande: ‘In 1991 vielen we in Schotland in the middle of nowhere met onze auto in panne. Door contact met de vrienden van de mensen met wie we ruilden, konden we alles veel makkelijker terug in orde krijgen. Voor de Canadezen, die pas in ons huis waren, heeft onze dochter een afspraak bij onze huisdokter kunnen regelen. In Siena mochten we dan weer ooit aanschuiven bij de feesten van de wijkverenigingen in de aanloop naar de beroemde Palio. Via huisruil beleef je een vakantie soms helemaal anders.’
Nieuwe leden zijn welkom
Lidmaatschap bij Intervac kost momenteel 100 euro per jaar. Voor dat bedrag heb je toegang tot de website en kan je een jaar lang ruilen, zo vaak je maar wil. Je kan zelf twee aanbiedingen online plaatsen: één van je huis en eventueel ook één van je tweede verblijf waarmee je wil ruilen.
Jempi: ‘Voor corona zaten we in België aan 200 leden, waarvan meer dan tien procent uit Brussel en de Rand. Na corona zijn we iets gezakt, al is er toen veel geruild binnen België. Want huisruil is ook een goede formule om je eigen land te ontdekken. Wij denken dat er in de Rand rond Brussel en in Brussel zelf nog potentieel is voor huisruilers. Nieuwe huisruilers zijn dus zeker welkom, zonder het evenwicht te verliezen tussen de vraag om naar België te komen en de interesse van Belgen om via een huisruil naar het buitenland te gaan.’
Een huis tegen een huis
‘Bij Intervac blijven we trouw aan de oorspronkelijke en eenvoudige formule: een huis wordt geruild tegen een huis. De waarde wordt niet in cijfers uitgedrukt, maar in vertrouwen, wederkerigheid en de wens om elkaars manier van leven te leren kennen. Daarnaast maken we met Intervac ook het verschil door het feit dat we in elk land een aanspreekpunt hebben. Wij zijn zelf ervaren ruilers en staan altijd klaar om de leden met hun ruil te helpen.’