‘Hij staat op wachtlijsten en mag hopen dat er iemand afhaakt’, schrijft vader Gregory Moureau in een open brief aan RandKrant. ‘Ons verhaal is niet uniek. In de tweede ring rond Brussel, met gemeenten zoals Londerzeel en Kapelle-op-den-Bos, is dit stilaan een structureel probleem geworden.’
Volgens de ouders gaat het niet alleen om een tekort aan plaatsen. Ook de ligging van hun gemeente speelt volgens hen een rol. ‘In de negentien Vlaamse Randgemeenten en Halle kunnen scholen voorrang geven aan kinderen uit de eigen gemeente. Londerzeel en Kapelle-op-den-Bos vallen buiten die regeling. We voelen de overloop van de eerste ring, maar vallen niet onder de maatregelen die dat probleem moeten verzachten.’
Ze wijzen daarnaast op een mogelijke weeffout in het aanmeldsysteem. Sommige leerlingen houden tijdelijk meerdere plaatsen bezet, bijvoorbeeld in zowel 1A als 1B of in verschillende scholen. Pas na de definitieve inschrijvingen vallen die dubbele reserveringen weg, waardoor wachtlijsten soms pas laat beginnen te bewegen.
Pieter Van Berkel, kabinetsmedewerker van Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir, erkent dat dubbele boekingen een reëel probleem zijn. Volgens hem ligt de oplossing in een grotere samenwerking tussen scholen en gemeenten. ‘Hoe meer scholen en gemeenten samen aanmelden via één systeem, hoe sneller dubbele reserveringen worden gedetecteerd en weggewerkt. Zo blijven er ook minder plaatsen onnodig bezet tot laat in de zomer.’
Volgens het kabinet bestaat die mogelijkheid vandaag al via VLAS, het Vlaamse aanmeldingssysteem voor het gewoon onderwijs. ‘Het systeem is er en vraagt geen extra subsidies. Wat het wel vraagt, is de bereidheid van scholen en lokale besturen om over de eigen gemeentegrenzen heen samen te werken. In Antwerpen gebeurt dat vandaag al. Andere regio's kunnen dat voorbeeld volgen.’
Geen Lokaal Overlegplatform
‘Daar komt nog bij dat grotere steden een Lokaal Overlegplatform hebben dat bemiddelt wanneer een kind nergens terechtkan. Kleinere gemeenten zoals de onze hebben dat niet.’
Een Lokaal Overlegplatform (LOP) is een samenwerkingsverband van scholen, CLB's, ouderverenigingen en lokale partners dat afspraken maakt rond gelijke onderwijskansen en inschrijvingen. In Vlaanderen zijn een zeventigtal LOP's actief, maar niet in gemeenten zoals Londerzeel en Kapelle-op-den-Bos.
Volgens het kabinet van Vlaams onderwijsminister Demir is een LOP in de eerste plaats geen loket voor ouders, maar een overlegplatform tussen scholen.
‘Voor vragen over inschrijvingen blijven de scholen het eerste aanspreekpunt. Daarnaast voeren heel wat gemeenten een flankerend onderwijsbeleid en ondersteunen ze ouders bij hun schoolkeuze. Wie geen LOP heeft, kan dus terecht bij de school of bij het gemeenteloket.’
Wat zegt de capaciteitsmonitor?
De ouders verwijzen naar de Vlaamse Capaciteitsmonitor, die toekomstige capaciteitsnoden in het onderwijs in kaart brengt. Het onderzoek wordt uitgevoerd door HIVA-KU Leuven en de VUB in opdracht van het Departement Onderwijs en Vorming.
De recentste monitor schetst voor de regio een gemengd beeld. Londerzeel behoort volgens de onderzoekers tot de gemeenten met de grootste verwachte relatieve capaciteitstekorten in het gewoon secundair onderwijs.
Tegen het schooljaar 2030-2031 wordt er een tekort van 24,1 procent verwacht. Voor Kapelle-op-den-Bos is de prognose anders. Daar verwacht de monitor tegen 2030-2031 een vraag van 1.756 leerlingen tegenover een geraamd aanbod van 1.870 plaatsen. Dat komt neer op een theoretisch overschot van 114 plaatsen, of 6 procent.
De onderzoekers wijzen er wel op dat de druk op het onderwijs in de Vlaamse Rand nauw samenhangt met de evoluties in Brussel. In eerdere monitoren werd al vastgesteld dat capaciteitsproblemen in de hoofdstad leiden tot een grotere instroom van Brusselse leerlingen in de Randgemeenten, vooral in de Noordrand.
117 miljoen
Kabinetsmedewerker Pieter Van Berkel wijst erop dat de Vlaamse overheid de voorbije jaren al fors investeerde in extra capaciteit. ‘Sinds 2010 investeerde de Vlaamse Regering 117 miljoen euro in extra schoolinfrastructuur in de Vlaamse Rand. Dat leverde bijna 6.000 extra plaatsen op in het basisonderwijs en 5.700 in het secundair onderwijs.’
Volgens hem zijn bijkomende investeringen op komst. ‘De Vlaamse Regering keurde onlangs een nieuwe capaciteitsoproep van 60 miljoen euro goed. De nood in de brede Vlaamse Rand, ook in de tweede ring rond Brussel, is zo hoog dat projecten uit die regio een reële kans maken om geselecteerd te worden. We roepen schoolbesturen dan ook op om projecten in te dienen.’
