Wat volgt is een geweldige emotionele ontlading. ‘Ik ben trots deze vlag te dragen. Zwart, rood en geel.’ Na alle racistische opmerkingen in zijn richting is het nét hij die voor een fantastische Belgische zilveren medaille zorgt.
Het tv-interview in tranen dat Isaac Kimeli na zijn topprestatie geeft, blijft aan ieders ribben kleven. Er was blijdschap om zijn overwinning, maar ook intense pijn. Kimeli was dankbaar: ‘Hiervoor heb ik heel hard gewerkt, maanden voor gevochten. Ik heb gesprint voor mijn leven, voor alle mensen die me hebben gesteund, voor mijn familie, mijn nieuwe coach die in mij is blijven geloven.’
Maar in het interview sprak hij ook over de pijn van de afwijzing en het harde racisme die hij ervaart. ‘Soms zeggen mensen: Je bent een buitenlander, je bent niet welkom. Ga terug naar jouw land. Maar waarom? Ik ben gewoon hard blijven werken en heb mijn droom waargemaakt. Laat al die negatieve dingen toch gewoon achterwege… Zeggen dat ik geen Belg ben, ppfff. Het maakt toch niet uit van welk land je komt? Je moet gewoon trots zijn dat je op dit stukje van de wereldkaart woont. Gewoon respect hebben, appreciatie tonen. Stuur me een proficiat, maar geen negatieve dingen.’
Jouw verhaal is bijzonder. Je bent opgegroeid in Kenia bij je grootouders in een klein huis zonder elektriciteit of water.
‘Mijn mama werkte in een hotel in Mombassa en leerde daar mijn vader, een Belg, kennen. Toen ik vier jaar was, verhuisden ze samen naar België voor een stabieler leven. Het duurde meer dan tien jaar, tot mijn 15e, voor ik na een administratieve uitputtingsslag eindelijk mijn papieren kreeg en ook naar België kon om bij mijn mama te gaan wonen. Ik ben naar school gegaan in Anderlecht, waar ik in de OKAN-klas zat voor anderstalige nieuwkomers. Ik sprak geen woord Nederlands. Na zes maanden kende ik voldoende Nederlands om te verhuizen naar Don Bosco in Halle.’
Jij hebt wortels in twee landen, twee continenten zelfs. Is dat niet moeilijk? ‘Nee, ik geniet van de warmte op de twee plekken. In België is er de steun van mijn vriendin, mijn mama, mijn coach Ivo Roelants, mijn atletiekclub Olympic Essenbeek die me helpen en aanmoedigen om de beste loper te worden die ik kan zijn. Als het hier koud wordt in de winter, kan ik naar Kenia op stage. Daar is het dan lekker warm. Ik ben er opgegroeid met mijn neefjes en nichtjes. Wanneer ik door de straat loop, word ik ondertussen door iedereen herkend. Dat is fijn.’
Was het een grote aanpassing, als tiener naar hier komen?
‘In het begin wel. In december 2008 toen ik hier arriveerde, vroor het. Het was ijskoud, ik had nog geen vrienden, de mensen spraken een taal die ik niet kende, ik kon zelfs geen klapke doen met mijn buren. Het verschil met Kenia was heel groot. Ik kreeg ook te maken met racisme. Ik had het moeilijk, die eerste tijd. Maar het wende. Toen mijn Nederlands beter werd, kon ik naar Don Bosco in Halle. Ik koos voor de opleiding van logistiek assistent om in de zorg te kunnen werken. In Kenia heb ik ook voor mijn opa gezorgd. Hij had de ziekte van Alzheimer. Ik help graag mensen, dat verzorgende zit in mij. Op school zat ik bij allemaal meisjes in de klas, de jongens maakten me duidelijk dat het een vrouwenrichting was, maar ik heb daar geen probleem mee. Waarom zou een man niet kunnen zorgen? Ik deed stages in rusthuizen en in het ziekenhuis en ik merkte dat het mensen goed doet, als je hen helpt, met hen babbelt, goed voor hen zorgt. Wanneer mijn carrière als sporter voorbij is, wil ik graag terug zo met mensen werken, in de medische sfeer in een ziekenhuis of in een rusthuis.’
Je hebt er ondertussen al een rijke carrière als veldloper en lange afstandsloper opzitten. Hoe lang kan je nog doorgaan?
‘Als je goed voor je lichaam zorgt, kan je lang doorgaan op de lange afstanden. Mijn grote idool is de Keniaanse marathonloper Eliud Kipchoge. Hij is tien jaar ouder dan ik en staat nog altijd aan de top. Ik kan dus nog wel even verder.’ (lacht)
‘Als kind droomde ik niet van een atletiekcarrière; mijn dromen waren veel kleiner: een paar sportschoenen zou al mooi zijn.’
Kenia is het land bij uitstek wat lange afstandslopers betreft. Droomde je als kind al van een carrière als atleet?
‘Nee, ik voetbalde vooral. We keken wel met zijn allen naar atletiekwedstrijden op het piepkleine tv-scherm van een buurman. Ik droomde toen niet van een carrière als topsporter, mijn dromen waren veel kleiner. Zo’n paar Nike- of Adidasschoenen hebben zoals die atleten! Atletiek is pas in mijn leven gekomen toen ik op school zat in Halle. In de turnles bleef ik maar lopen bij de beep-test. Terwijl mijn klasgenoten op de grond lagen uit te hijgen, liep ik moeiteloos verder, tot de leerkracht na vijftig minuten zei dat ik stilaan mocht stoppen. Daarna deed ik mee met de scholencross en daar viel op dat ik talent had.’
‘Mijn allereerste officiële wedstrijd? Dat was een tegenvaller. Da’s nog een heel verhaal. Op de scholencross moesten we gewoon één rondje lopen, niemand had me verteld dat het er bij de officiële wedstrijd vier waren. Ik wist totaal niet hoe het werkte, had thuis nog voor de wedstrijd patatjes met biefstuk gegeten, het eerste paar spikes dat ik zag liggen meegepakt, een lange broek en een sjaal aangetrokken,… Ik had dus heel wat bekijks voor ik zelfs maar een meter had gelopen. Ik hoef je niet te vertellen dat het geen succes is geworden. Gelukkig ging het al snel beter. Wat hielp? Mijn atletiekclub Olympic Essenbeek. Daar voel ik mij goed. Ik ben daar goed omringd.’
Wanneer wist je dat je professioneel atleet wilde worden?
‘Na een avondje feesten met vrienden bakte ik er de volgende dag niet veel van op de wedstrijd. Mijn coach maakte me duidelijk: ‘Als je ooit de Olympische Spelen wil halen, zal het anders moeten.’ Toen besefte ik pas dat dat mogelijk was als ik er vol voor zou gaan. Dat heb ik ook gedaan, al was het niet altijd gemakkelijk. Als professioneel atleet moet je goed voor jezelf zorgen, op je voeding letten, langsgaan bij de fysiotherapeut, trainen natuurlijk,… Topvoetballers verdienen goed hun brood en zijn goed omringd; in hun sporttak gaat veel geld om. In andere sporttakken is dat vaak veel minder. Als een topvoetballer als Romelu Lukaku of Kevin De Bruyne kampioen speelt, rijft die veel geld binnen. Ik kreeg 3.000 euro voor mijn WK-medaille. Toen ik een tijd mijn contract bij de Vlaamse Atletiekbond kwijt was, ging het heel moeilijk. Niemand snapte dat, want dat jaar pakte ik zilver op het Europees kampioenschap en liep ik twee Olympsiche limieten. Dan moet je diep gaan om jezelf te blijven motiveren. De carrière van een atleet verloopt niet in een rechte lijn, je hebt altijd ups en downs. Net in de downs heb je dan steun nodig om nóg verder te kunnen springen, nog harder te kunnen lopen. Voor mijn medaille in Tokyo had ik nooit veel sponsors. Dat was echt een harde, moeilijke tijd.’
Is die 5.000 meter op 21 september 2025 de race van je leven?
‘Tot nu toe wel, ja. Ik had in datzelfde stadion al eerder gelopen bij mijn eerste Olympische Spelen in 2021, volop in coronatijd. Ik had toen niet fantastisch gepresteerd en had mezelf voorgenomen: als ik hier ooit nog eens loop, ga ik er vol voor. Ik werd dus tweede beste van de wereld en het scheelde echt niet veel of ik was zelfs eerste geweest.’
Zit er ooit een gouden medaille in?
‘Ik hoop het, maar zekerheden zijn er niet. Ik wil er alleszins staan op de volgende Olympische Spelen in 2028 in Los Angeles. Die zilveren medaille – en het interview erna – heeft echt wel iets veranderd voor mij. Ik ben blij dat ik het racisme waarmee ik te maken krijg, heb aangekaart. Ik heb er veel positieve reacties op gekregen, ook van iemand als Romelu Lukaku bijvoorbeeld. Ook hij wordt ermee geconfronteerd. Die reactie kwam recht uit mijn hart. Ik heb dat niet voor mezelf gedaan, maar vooral voor alle anderen die niet bekend zijn, gewoon hun job doen en dan met lelijk racisme te maken krijgen. Kunnen we niet een beetje positiever zijn en gewoon goed voor elkaar zorgen? Dat zou de wereld een pak mooier maken.'
Randportret
Naam Isaac Kimeli (°1994, Kenia)
Woonplaats Halle
Club Olympic Essenbeek Halle
Bekend van zilveren medaille op de 5.000 meter tijdens het WK atletiek in Tokyo met een tijd van 12:58,78
Bekroond met het Vlaams Sportjuweel voor beste sportprestatie van 2025. Wint de Vlaamse Reus 2025, een bekroning van de Vlaamse Bond van Sportjournalisten en -fotografen.
