‘De meeste mensen komen bij een renovatiebegeleider terecht met een specifieke vraag. Ze willen bijvoorbeeld meer comfort. Of willen hun woning energiezuiniger maken, maar ze weten niet waar te beginnen’, zegt Jef Valvekens, industrieel ingenieur en renovatiebegeleider bij onder andere Klimaatpunt (klimaatpunt.be), dat actief is in de Zennevallei en het Pajottenland. ‘Wij bekijken het huis technisch en als geheel. Als je bijvoorbeeld je ramen vervangt, is dat ook het moment om na te denken over de plaatsing van ventilatieroosters en een ventilatiesysteem. Of je wilt je spouw laten isoleren maar je ramen zijn slecht, dan is het beter om die eerst te vervangen.’

Stappenplan op maat

‘Een renovatiebegeleider geeft advies op maat’, benadrukt Valvekens, ‘want niet elk huis of budget is gelijk. We maken een stappenplan: wat is prioritair en moet op korte termijn gebeuren? Wat kan er op langere termijn? Je kunt bijvoorbeeld eerst de spouw laten isoleren, wat al meteen een goed effect geeft, om dan later extra buitenmuurisolatie aan te brengen.’ Met zo’n Mijn VerbouwBegeleiding (vlaanderen.be/een-huis-verbouwen/mijn-verbouwbegeleiding), zoals het werk van een renovatiebegeleider officieel heet, heb je een concreet plan van aanpak. 

Valvekens: ‘Een aannemer die je contacteert om je dak te isoleren, zal wellicht alleen naar je dak kijken. Logisch. Maar misschien zijn andere ingrepen in de woning dringender? Bovendien helpt het verslag van de renovatiebegeleider je ook om specifiekere vragen te stellen aan je aannemer.’

De verbouwer kan dus gerichter offertes aanvragen, en ook daar helpt Mijn VerbouwBegeleiding bij. De Energiehuizen, die de renovatiebegeleiders aansturen, stellen ook vrijblijvend betrouwbare aannemers voor, en bieden ondersteuning bij het aanvragen, controleren en vergelijken van offertes. Het Energiehuis voor het grootste deel van de Rand is 3Wplus (energiehuis.3wplus.be); enkel Sint-Pieters-Leeuw, Beersel en Halle vallen onder Woonenergie Zennevallei (woonenergie.be), waarvoor Klimaatpunt in onderaanneming werkt, en Hoeilaart, Overijse en Tervuren onder IGO (igo.be). Daarnaast zoeken Energiehuizen ook voor je uit op welke premies je recht hebt, wat voor een particulier al snel een onoverzichtelijk kluwen is.

Advies vermijdt bouwfouten

Behoorlijk interessant voor wie gaat verbouwen dus, zo’n Mijn VerbouwBegeleiding. En bovendien is ze voor de meeste mensen gratis. ‘Alleen de hoogste inkomenscategorie betaalt een bijdrage van 300 euro. Tot welke inkomensgroep je behoort, kun je terugvinden op vlaanderen.be (vlaanderen.be/een-huis-verbouwen/mijn-verbouwbegeleiding), maar we kunnen dat ook samen bekijken’, zegt Lise Verkinderen van 3Wplus. Ze wijst er bovendien op het feit dat je met deskundig advies veel bouwfouten kunt vermijden, die vaak een hoop geld kosten. 

En dan is er nog MijnVerbouwlening, waarover Energiehuizen ook advies geven. Verkinderen: ‘Die lening is heel interessant geworden. Sinds dit jaar is die voor - aan wat wij noemen - doelgroep 4 renteloos, doelgroep 3 leent aan 0,5 %, doelgroep 2 aan 1,5%.’

Financieel aantrekkelijk?

Is het financiële plaatje van renoveren niet onaantrekkelijker geworden door de recente vermindering van de premies? Valvekens relativeert: ‘De premies zijn nu vooral gericht op de laagste en middeninkomens. Dat is een politieke keuze en dat is oké. Daarvoor waren er inderdaad meer en hogere premies, maar het voordeel nu is dat er meer duidelijkheid is, en wat je zelfs met een gemiddeld inkomen nog kunt krijgen aan premies valt best wel mee.’

Niet twijfelen dus om Mijn VerbouwBegeleiding aan te vragen, vindt hij. ‘Gericht advies is bijna een voorwaarde als je gaat verbouwen. Ik zie zoveel kemels van mensen die zelf aan de slag zijn gegaan. Deftig advies is echt wel nodig, net zoals je naar de dokter gaat als er een probleem is met je gezondheid.’

De toestand van de huizen

En hoe is het gesteld met de gezondheid van onze gebouwen, is die echt zo lamentabel als je in de pers leest? Verkinderen: ‘Vlaanderen heeft inderdaad een vrij oud woningbestand, vaak van voor de tijd dat er isolatienormen werden gehanteerd. Dus er is zeker nog werk aan de winkel. Op dat vlak zie ik weinig verschillen tussen de Rand en de rest van Vlaanderen, behalve dan dat de prijzen hier hoog zijn.’ 

Valvekens ziet ook een positieve kant: ‘Veel van die oude huizen waren vaak goed gebouwd. Ze hebben dan misschien wel een grondige renovatie nodig, maar je kunt ze perfect updaten. Het dak en de ramen volledig vernieuwen zijn daarbij het belangrijkst, plus een ventilatiesysteem.’

Een en ander is niet alleen voor de energiezuinigheid van belang, meent Valvekens: ‘Veel van die ingrepen verhogen het wooncomfort spectaculair, doordat je bijvoorbeeld minder koudegevoel hebt. Het is lang niet alleen een verhaal van kilowatturen.’ 

Er zijn dus heel wat stimulansen om eindelijk aan die renovatie te beginnen. Verkinderen beaamt: ‘Het goede moment om eraan te beginnen is nu. Veel mensen wachten tot de volgende winter - in deze periode denk je daar niet zo aan - maar op tijd beginnen voor het opnieuw koud wordt en druk in de Energiehuizen, is altijd een goed idee.’