Het internationale succesverhaal van street-artist Dzia kreeg een extra boost toen zijn Gold Fox viraal ging op Instagram. ‘In die tijd hadden de algoritmes het nog niet overgenomen. Wat je creëerde, primeerde op hoe je overkwam’, klinkt het grijnzend in zijn atelier in de Kruitfabriek in Vilvoorde. In hetzelfde indrukwekkende pand vond eind 2015 zijn eerste solo-expo plaats. De geometrische lijnen van zijn toen geschilderde gouden vos blijven tot vandaag zijn stijl domineren.
Dat hij het hier ’s winters niet warm krijgt, klinkt het verontschuldigend, maar zelf stoort hij er zich niet aan. ‘Mijn ateliers zijn altijd anti-kraak geweest. Sinds ik in augustus zonder kwam te zitten, was ik op zoek naar een nieuwe uitvalsbasis. Na eerst de rommel van een failliete koffiebranderij op te ruimen, kon ik hier in november intrekken. In december ben ik begonnen met open ateliers. Elk laatste weekend van de maand mag iedereen een kijkje komen nemen.’
De hoge bakstenen muren vormen een ideaal uithangbord voor zijn kunst, die gaandeweg werd uitgepuurd. Binnen is ze soms ingekaderd. Om zijn murals te bewonderen volstaat een ommetje in de verwilderde omgeving. Wij kwamen onderweg een lammetje en vossen tegen. ‘Ik ben altijd gefascineerd geweest door de natuur en hoe die steeds een manier vindt om zich aan te passen.’ Het is dus geen toeval dat de vos, als één van de laatste overblijvende grote zoogdieren in de stad, zijn stokpaardje is geworden. ‘Het zijn slimme beesten. Omdat ze hun voedingspatroon aanpasten en nu meer brol eten, kunnen ze er beter tegen. Daardoor zien ze er in het echt vaak wel niet zo appetijtelijk uit als op mijn tekeningen.’ (lacht)
Investering die loont
‘Vanaf 2012 ben ik veel projecten in het buitenland beginnen doen, deels op uitnodiging, deels als investering. Vergelijk het met beginnende bands die de grens oversteken voor concerten. Na internationaal wat naam gemaakt te hebben, volgden er ook in eigen land opdrachten. Eerst kwamen steden als Vilvoorde en Oostende aankloppen. Zij geven street-artists een platform omdat ze beseffen dat we met onze kunst inspelen op hoe een samenleving, een straat, een buurt zich voelt. Mensen stoppen vaak als ze je bezig zien. Ze slaan een praatje en bieden me soms een kop koffie of een kom soep aan. Die dynamiek vind ik heel mooi.’
‘In de beginperiode oefende ik op oude fabriekspanden en zag ik de natuur de boel overnemen. Dan ben ik meer zoogdieren beginnen portretteren. Ik gunde hen hun plaats in de stedelijke ruimte, terwijl ik er tegelijk artistiek potentieel in zag. Toen ik door de crisis mijn baan in de grafische sector verloor, heb ik mijn vrouw gezegd: Laat mij een jaar of twee proberen.’ De rest is geschiedenis. Intussen leeft Dzia tien jaar van zijn kunst.
Zwarte lijnen
Zijn kenmerkende tekenstijl is niet realistisch, maar door de wilde zwarte lijnen heel grafisch en daardoor instant herkenbaar. ‘Het heeft tien jaar geduurd voor ik mijn stijl had geperfectioneerd. Eigenlijk ben ik begonnen met insecten en vogels, omdat ze iets eenvoudiger te tekenen zijn en je er visueel mee kan spelen. De anatomie van zoogdieren vergt meer oefening. Op timelapses, die ik soms post, kan je goed zien hoe ik een beeld opbouw: eerst is er de kleur en pas op het eind komen de zwarte lijnen die detail brengen en het beest doen spreken.’
Een project in de openbare ruimte neemt meestal slechts één of twee dagen in beslag. ‘Tijdens dat proces probeer ik zo weinig mogelijk na te denken. Meer dan een ruwe schets van een silhouet of pose maak ik vooraf niet. Ik wil mezelf niet herhalen.’ Een ideale muurschildering ontstaat volgens de kunstenaar spontaan en op maat van de omgeving. ‘Pas achteraf, als ik afdrukken maak, doe ik meer onderzoek. Dat leidt tot het uitgepuurde werk dat hier aan de muur hangt.’
Van muur tot tattoo
Sinds een tijdje kan je zijn ontwerpen door hemzelf op je lichaam laten tatoeëren. ‘Ik ben ermee begonnen toen fans me foto’s stuurden van tattoos die ze op basis van mijn werk op hun arm hadden laten zetten. Dat zag er soms niet uit! (lacht) In tegenstelling tot zijn murals in de openbare ruimte is het heel fijn werk. ‘Op een bakstenen muur kan je nog iets corrigeren, op een menselijke huid is dat lastiger.’ Uit de feedback die hij nu ook als tattoo-artist krijgt, blijkt hoezeer zijn muurschilderingen reclameborden zijn geworden. ‘Wanneer ik in een dorp of een straat heb gewerkt, veroorzaakt dat lokaal altijd wel wat animo en ontvang ik extra aanvragen.’
Als kind droomde hij van een carrière als architect. Dat veranderde toen hij op zijn 14e, toen hij nog school liep in Hasselt, via een klasgenoot in contact kwam met de graffitiscene. ‘Dzia was mijn dj-naam. Mijn ingangsexamen op de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen deed ik met de spuitbus, maar omdat de focus er op conceptuele kunst lag, ben ik een tijd met graffiti gestopt. Pas na mijn studies heb ik de draad weer opgenomen. Het reguliere kunstsysteem lag me niet. In de openbare ruimte kon ik meer mensen bereiken dan via kunstgalerijen.’
Hart voor lokale fauna
De televisie die hij overhield aan zijn eerste (in natura) betaalde opdracht staat in zijn atelier als herinnering aan zijn begindagen. Intussen is zijn werk te zien van Vilvoorde tot Shanghai, waar hij ooit een muur met kraanvogels beschilderde. ‘In een sloppenwijk van Mumbai, waar ik een workshop gaf, verwerkte ik de plaatselijke fauna en flora.’ Gaandeweg kreeg hij ook commerciële opdrachten van pakweg Agfa Gevaert, Eastpak en BMW. Of een langlopende samenwerking met Natuurpunt. ‘Ons projectAnimalinas, om de lokale natuur te promoten via fiets- en wandelroutes, is op bijna 50 locaties te zien.’ In Vilvoorde kwam zo de kamsalamander boven water. Naast een das, vleermuizen en kikkers siert die intussen al vele jaren de middenpijler van het ecoduct in Groenendaal. Voor een interventie in Huldenberg voerde Dzia een kolonie rennende konijnen op. ‘Soms is het fijner om net buiten de stad, in de Rand te werken omdat het verrassingseffect daar groter is.’
ZA-ZO ● 28-29 FEB, 28-29 MAA, 25-26 APR, 30-31 MEI, 27-28 JUN ● 14.00-17.00
Dzia. Open atelier
ZO 3 MEI
Waterfeest
Vilvoorde, De Kruitfabriek, Steenkaai 44D, meer info
