Dust
WO ● 22 APR ● 20.00
Overijse, CC Den Blank, info en tickets
MA ● 4 MEI ● 20.00
Vilvoorde, CC Het Bolwerk, info en tickets
DI ● 12 MEI ● 20.00
Grimbergen, CC Strombeek, info en tickets
Dust ging in februari in wereldpremière op het Filmfestival van Berlijn. Die internationale belangstelling is ondertussen geen uitzondering meer voor scenarist Angelo Tijssens. Met zijn teksten en creaties voor het theatergezelschap Ontroerend Goed scoorde hij goed. Met De Randen, Het einde van de straat en Beginnen heeft hij inmiddels drie romans uit, en hij was co-scenarist van de Belgische succesfilms Girl, Close (beiden met Lukas Dhont) en Julian (met Fleur Pierets).
‘Schrijven was voor mij lang functioneel om het theater te kunnen maken dat ik wilde maken’, vertelt Tijssens. Film volgde door mee te werken aan kortfilms waarvan de makers dikwijls nog op school zaten, zoals Gilles Collier van IJsland, waarmee we naar het filmfestival van Cannes mochten. Filmscenario’s schrijven was dus geen deel van een masterplan. Het lag in het verlengde van mijn goesting om met mensen samen te werken.’
Wat niet gezegd wordt
Tijssens is ook aanhanger van het adagium form follows function. ‘Dingen die in een film volstrekt onmogelijk zijn, kunnen logisch zijn in een boek. Een film leent zich dan weer goed voor verhalen die zich in een tijdbestek van twee uur laten vertellen. Dust is ook een film die gaat over wat je wel ziet maar wat niet gezegd wordt. Dat dwingt je richting cinema.
Het is een film die uitnodigt om te kijken naar nuances voorbij ‘goed en kwaad’, naar het modderige middenveld van mensen waarvan je aan de ene kant kan aannemen dat het fraudeurs zijn, maar waarvan je ook de menselijkheid ziet. Mensen die erin slagen om een weergaloze onderneming op te starten, maar ook om zichzelf daarbij te saboteren. Dat zijn complexe zaken, maar regisseur Anke Blondé heeft het talent om dat uit haar cast te halen. Jan Hammenecker (Beau séjour, De 16, Radioman) en Arieh Worthalter (Girl) zijn acteurs waar je naar kan blijven kijken.’
Krachtige kwetsbaarheid
Voor Tijssens verschilt deze film over twee mannelijke tech-ondernemers overigens niet zo radicaal van Girl, Close of Julian, die de Belgische cinema beklijvende verhalen over queer personen cadeau deed. ‘Al die verhalen staan dicht bij mij. Ook Dust gaat over hoe identiteit performatief is (hoe je identiteit opbouwt door hoe je zelf praat en handelt, red.), en wat er gebeurt als er in die constructie iets wegvalt. Het gaat over mannelijkheid, maar ook over het onvermogen om te praten. En over het uitstellen van je oordeel over iets of iemand.’
Twee tech-boys die zich vastrijden in de modder van de Westhoek maar er alles aan doen om geen modderfiguur te slaan. Dat doet denken aan de waargebeurde geschiedenis van het spraaktechnologiebedrijf Lernout & Hauspie.
Tijssens: ‘Aanvankelijk zag ik weinig in een rise and fall-verhaal. Maar wie zich verdiept in de boeken die beide mannen hebben geschreven, merkt snel dat ze elkaar tegenspreken, en dat minstens één van hen dus aan het liegen is. Dan wordt het voor mij interessant: als het gaat over het verdraaien van de werkelijkheid om een identiteit te construeren. Als je in plaats van toe te geven dat de zaken slecht gaan, toegeeft aan de drang om vals te spelen. Niet zozeer om toch maar stinkend rijk te worden, maar omdat je status afhangt van ambitie en prestaties. Het is een thema dat ons allemaal raakt, omdat we allemaal drijven op volgers, likes en oordelen. Vooral bij mannen is ernstig gezichtsverlies nog heel vaak een oorzaak van depressies of zelfs van suicide. Falen is geen optie. Terwijl er in mijn ogen net veel meer kracht nodig is om kwetsbaar te kunnen en durven zijn, dan om te liegen en te frauderen. Heel vaak verwarren wij kwetsbaarheid met zwakte.’
West-Vlaanderen en de wereld
Dat dat in West-Vlaanderen nog altijd wat sterker speelt dan elders, spreekt Tijssens niet tegen. ‘Ik kom niet van elders, ik kom wel heel hard uit West-Vlaanderen. En de suicidecijfers zijn in West-Vlaanderen hoger dan in veel andere provincies. Dat we in West-Vlaanderen ‘ja’ en ‘nee’ hebben leren vervoegen om onze zinnen zo kort mogelijk te maken, kon ik voor een film over spraaktechnologie met Babelse ambities niet laten liggen. Al ligt het in de aard van alle Vlamingen om binnenvetters te zijn, en merkten we bij de internationale pers in Berlijn dat alle mensen dit herkennen. Zo verwarren veel wereldleiders kwetsbaarheid met zwakte, of sterkte met overheersing.’
