Bruggen worden verhoogd zodat er grotere schepen onderdoor kunnen varen. Nieuwe bruggen worden gebouwd voor veilige fiets- en voetgangersverbindingen en een vlottere verkeersafwikkeling. De jaagpaden en oevers worden vernieuwd. Waterbeheersingswerken om overstromingen tegen te gaan, staan gepland.
Het is inmiddels alweer een hele tijd geleden, maar in de streek herinneren de inwoners zich de wateroverlast van 14 november 2010 nog goed. Toen overstroomde het kanaal naar Charleroi ter hoogte van de Molens van Ruisbroek.
‘De oever aan de Molens van Ruisbroek lag plaatselijk lager dan verderop langs het kanaal’, zegt Max Verdonck, regionale communicatieverantwoordelijke van de Vlaamse Waterweg. ‘Deze verlaging van de oever was een historische situatie om de overslag van goederen uit lage schepen voor de Molens van Ruisbroek te vergemakkelijken.'
'Het voormalige fabrieksgebouw van de Molens werd destijds volledig gerenoveerd en ingericht als appartementsgebouw, waardoor meteen ook het nut van de verlaagde oever was verdwenen. Maar net op die plaats deed zich in 2010 de grote overstroming van het kanaal voor. Om overstromingen met zo’n grote impact in de toekomst te vermijden en de veiligheid van de buurtbewoners te garanderen, werd in 2012 de oever grondig onder handen genomen. Daarbij werd hij niet alleen met 80 cm verhoogd, maar hij werd ook wat meer landinwaarts ingepland op het toekomstige gabarit van het kanaal.’
Nieuwe bruggen
Er staan niet alleen werken op het programma om overstromingen tegen te gaan. ‘Zo is er in de zomer van 2022 een gloednieuwe brug over het kanaal in het verlengde van de Drie Fonteinenstraat in Drogenbos in gebruik genomen’, zegt Verdonck. ‘Deze nieuwe Drie Fonteinenbrug, met aansluiting op de Ring rond Brussel, haalt het vrachtverkeer van de bedrijven rond het kanaal weg van de Bergensesteenweg (N6) en verbetert het verkeer in de woonwijken errond.’
‘Een andere brug waaraan momenteel wordt gewerkt, situeert zich verderop in Halle. De bestaande Bospoortbrug heeft haar beste tijd gehad en is aan vervanging toe. Nu er sinds de afwerking van de Misiabrug in 2022 een alternatieve route is voor auto’s, is de weg vrijgemaakt voor de vervanging van de Bospoortbrug. De nieuwe Bospoortbrug kadert in de opwaardering van het kanaal naar Charleroi. We verbreden het kanaal en verhogen de bruggen. Zo zorgen we ervoor dat het kanaal naar Charleroi bereikbaar wordt voor schepen met drie containerlagen.’
‘De oude brug zal tegen eind april 2026 worden afgebroken. Op exact dezelfde locatie bouwen we een nieuwe beweegbare brug met een breedte van zeven meter, exclusief voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. De plaatsing van het brugdek is voorzien in mei 2026 en dit najaar zal de brug worden opgeleverd. De nieuwe Bospoortbrug wordt een tafelbrug die verticaal omhoog komt wanneer er grote schepen moeten passeren. De brug opent en sluit op ongeveer 7 à 8 minuten. Daarnaast bouwen we op de rechteroever een verlaagd jaagpad met een toegangshelling richting Stationsplein. We voorzien een aansluiting van de Graankaai met het Stationsplein.’
Even verderop zal de Waterweg komende jaren ook werken aan de Sasbrug in Lot. ‘De Sasbrug is versleten en moet vervangen worden door een bredere en hogere brug. ‘De Sasbrug heeft momenteel een doorvaarhoogte van 4,6 meter. Om de doorvaart van schepen met drie containerlagen te kunnen garanderen, bouwen we een nieuwe vaste brug met een doorvaarhoogte van 7,2 meter. Het project zit nog in de studiefase. Later dit jaar plannen we een infomarkt om de buurt te informeren, opmerkingen te horen en vragen te beantwoorden. Er is voor de werken aan deze brug nog geen concrete timing afgesproken.’
Vilvoorde
In het noorden van de regio heeft de Waterweg de handen vol met werken in Vilvoorde. ‘In 2024-2025 heeft de Waterweg samen met de Werkvennootschap de Europabrug heraangelegd’, vertelt Verdonck. ‘In twee grote fasen hebben wij het hele brugdek aangepast aan de nieuwe wegen langs beide zijden van de brug, zodat alles naadloos op elkaar aansluit. De noordelijke helft kreeg een voetpad en een enkelrichtingsfietspad van het centrum naar Kassei, dat met een balustrade afgeschermd wordt van het busverkeer dat hier op twee aparte busbanen over de brug rijdt. Op de andere brughelft kreeg gemotoriseerd verkeer één rijstrook per richting met erlangs een afgeschermd dubbelrichtingsfietspad. Dankzij nieuwe leuningen aan de buitenzijden van de brug creëerden we meer ruimte en comfort voor actieve weggebruikers.’
Een andere belangrijke recente werf in Vilvoorde situeert zich in het nieuwe stadsdeel 4 Fonteinen. ‘De Vlaamse Waterweg, Matexi en de stad Vilvoorde hebben daar in maart vorig jaar het gloednieuwe Broekplein geopend’, vertelt voorzitter Koen Anciaux van de Vlaamse Waterweg. ‘Het plein vormt de kern van het nieuwe stadsdeel 4 Fonteinen. Het is een autovrije en klimaat robuuste ontmoetingsplek aan het water. Er werden bufferbekkens en wadi’s aangelegd om bij hevige regenval wateroverlast te voorkomen. De bruggen, platformen en stapstenen over en door de groene perken zorgen dat het groen van dichtbij kan worden ervaren. Door de vele bestemmingen rondom zijn het plein en het park het hart van de nieuwe stadswijk. De totale kostprijs bedraagt 2,3 miljoen euro.’
Fietsbrug
‘In 2022 hebben we hier ook een nieuwe voetgangers- en fietsersbrug over het Zeekanaal Brussel-Schelde gebouwd’, vult Verdonck aan. ‘De Salangaanbrug vormt een vlotte en veilige verbinding tussen het domein Drie Fonteinen op de linkeroever en de woonwijk Vier Fonteinen op de rechteroever. De brug met een lengte van 115 meter en een hoofdoverspanning van 63 meter is zo ontworpen dat alle scheepvaart vlot kan passeren. Nu de Brusselsesteenweg en het Broekplein met elkaar verbonden zijn, valt er bovendien een missing link weg voor de gebruikers van fietssnelwegen F1 en F23. Hopelijk zullen daardoor meer mensen de fiets nemen voor woon-werkverplaatsingen.’
De komende jaren vernieuwt de Waterweg ook drie verouderde bruggen over de Zenne in Vilvoorde en Zemst. ‘De bruggen van de Radiatorenstraat, de Havendoklaan en de brug van Eppegem zijn in feite te laag’, zegt Verdonck. ‘Een vlotte waterafvoer via de Zenne is belangrijk voor de waterveiligheid van de omgeving. Maatregelen zoals een vertraagde afvoer, buffering en infiltratie van regenwater worden daarom best zo stroomopwaarts mogelijk genomen. Dat is belangrijk in tijden van droogte én om het grondwater aan te vullen.
Wanneer infiltreren geen optie meer is vanwege felle of langdurige buien en alle opwaartse buffers vol zitten, dan is het water snel naar de zee krijgen de enige optie.'
'Ervoor zorgen dat de bruggen van de Radiatorenstraat, de Havendoklaan en de brug van Eppegem dit niet langer belemmeren, is dan ook noodzakelijk voor het hele watersysteem. Door de bruggen te verhogen, verbeteren we de waterafvoer van de Zenne. Tegelijk verhogen we het comfort voor fietsers en voetgangers. We werken ook aan het netwerk van de fietssnelwegen. Hier gaat het om de F1 tussen Antwerpen en Brussel. Op het hele traject bevinden zich nog wel enkele knelpunten. In Zemst en Vilvoorde willen we door de vernieuwing van die bruggen er enkele van wegwerken. Voor deze werken is er nog geen concrete timing gekend. Hopelijk kunnen we later dit jaar een planning opstellen voor de eerste brug.’
