In 'De Wolfmens' kruipt acteur Jeroen Lenaerts in de huid van Houtekiet en nog een handvol andere personages uit het gelijknamige boek van Gerard Walschap uit 1939. ‘Al van in mijn schooltijd doe ik graag typetjes na’, klinkt het als we hem vragen waarom de rol hem aansprak. ‘De rol herinnerde me eraan dat ik ooit om die reden naar de toneelschool ben gegaan en heeft me wakker geschud. Door voor tv te werken, had ik te lang niet meer op scène gestaan.’
Robuust en archaïsch
Dat het nu wel kan, heeft hij te danken aan Mandolinman. ‘Met ons mandolinekwartet wilden we al langer een acteur-verteller begeleiden bij een monoloog’, vertelt Andries Boone. ‘Eerst hadden we Dimitri Leue gevraagd om iets te schrijven, maar hij wees ons erop dat er al een klassieker geschreven was die aanleunde bij onze muziek. Natuurlijk kende ik Houtekiet uit mijn middelbare schoolperiode.
Het boek stond op de literatuurlijst, maar ik had het nooit gelezen. Ik wist wel nog dat de antiklerikale inhoud heel vooruitstrevend was.’ Bij het hoofdpersonage en zijn oer-Vlaamse dorp Deps kon Boone zich iets voorstellen. ‘Het heeft iets robuust en archaïsch, en wij werken met traditionele Vlaamse volksmuziek, dus ik snap de link die Dimitri legde.’ Boone stapte vervolgens naar Lenaerts, die hij kende van een project dat hij lang geleden met Lennaert Maes van Lenny en de Wespen had opgezet en waar Lenaerts backings voor zong.
Viriele wildebras
‘Eerst had Andries me gevraagd om het moeilijk leesbare Nederlands van Walschap te bewerken, maar dat ging me niet goed af’, zegt de acteur eerlijk. Uiteindelijk herschreef Jonas Van Thielen het boek tot een monoloog. ‘Omdat ik graag typetjes neerzet en ik stemmen hoorde bij de tekst, vroegen we hem het verhaal te vertellen vanuit enkele van zijn personages.’
Dat spreekt tot de verbeelding omdat Walschap met Houtekiet een viriele wildebras en een natuurmens ten tonele voert die op zijn vrijheid staat. ‘Eén die bovendien alle vrouwen kon krijgen! In wat toen nog een streng katholiek Vlaanderen was, keek Walschap in zijn naturalistische roman met kritische blik naar de kerk en het establishment, maar tegelijk vertelt hij een diepmenselijk liefdesverhaal met personages die dichtbij het volk staan. Figuren, haast stereotypen, die je in elk dorp tegenkomt.’
Janneke en Mieke
Tijdens de vertelling voegen minimalistische projecties en soundscapes lagen toe. ‘De projecties van Lot Vandekeybus suggereren meer dan ze illustreren, maar zijn toch heel herkenbaar’, legt Boone uit. ‘Ze kan verschillende stijlen aan en experimenteert met materialen. Ze werkt niet alleen met houtskool. De elektronica van Mathijs Bertel (Ansatz Der Maschine) slaat intussen de brug naar vandaag en countert de traditionals, terwijl onze mandolines het robuuste verhaal een speelse sprankel geven.’
Hoewel de voorstelling bedoeld is voor een groot publiek beseft Lenaerts dat er drempels zijn, Walschap en volksmuziek voorop. ‘Mandolinman zit in een moeilijker te verkopen niche. Omdat ik lang niet op scène had gestaan, kennen mensen uit het theatercircuit mij niet goed. De kloof tussen deze rol en wat ik op tv doe is groot. Er bestaat geen overlap met Tim uit Thuis. Maar geloof me: De Wolfmens is voor iedereen, van 6 tot 99, voor Janneke en Mieke, voor moeke, vake en de kinderen.’
Zeilen op scène
‘Op scène staan, is het leven in het kwadraat’, vervolgt Lenaerts. ‘Bij tv- of filmopnames concentreert alles zich tussen actie! en cut!. Ik vergelijk het verschil soms met golfsurfen en zeilen. Op tv probeer je als golfsurfer telkens een goede golf te pakken, maar weet je dat het binnen 15 minuten voorbij is. Theater duurt net als zeilen langer en is intenser. Je moet voort en bent overgeleverd aan het moment. Ik kan het iedereen aanbevelen.’
‘Als ik deze voorstelling breng, gebeurt er niet alleen iets met mij, maar ook met het publiek. De emotionele gelaagdheid van het typetje overstijgt de sitcom. Mensen beginnen mee te leven en in mijn personage te geloven. Voor mij is de rol niet minder dan een wedergeboorte als acteur. Ik kan niet wachten om mijn tanden te zetten in een vervolg.’
Volgens Boone zet de voorstelling aan tot tolerantie en ruimdenkendheid. ‘Ze spoort ons aan om mensen met open vizier te benaderen, ook als die niet passen in het plaatje dat de maatschappij hen oplegt.’
De Wolfmens
ZA ● 18 OKT ● 20.00
Jeroen Lenaerts, Mandolinman & Mathijs Bertel
Meise, GC De Muze van Meise, meer info vind je hier.
